İTÜ KÜLTÜR
ve SANAT BİRLİĞİ DÜŞÜN KULÜBÜ
2000-2001 YILI RAPORU VE 2001-2002 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI
2000-2001
Eğitim döneminin başında İTÜ Kültür ve Sanat Birliğine bağlı olarak,
İTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü ve İşletme Fakültesi öğretim görevlisi
Prof.Dr. Hacer Ansal danışmanlığında çalışmalarına başlayan Düşün
Kulübü, İTÜ’de eksikliği hissedilen sosyal bilim ve felsefe çalışmalarına
katkıda bulunmak, öğrenciler arasında toplum, tarih, felsefe, bilim,
sosyoloji, psikoloji alanlarında ilgileri geliştirmek ve ilgili
olanlarla etkinlikler düzenlemek, teknik eğitimin yetersiz kaldığı
ve insanlaşmanın temel gereksinimlerinden olan “insan olma eğitimi”ni
kendi çabalarımızla edinmek amaçlarıyla çalışmalarını sürdürmektedir.
Okullarımızda
mesleki eğitim sağlıklı ve doğru düşünebilen bireyler yetiştirme
amacından önde tutulduğu sürece ve uzmanlaşmanın zorunlu getrisi
olarak yabancılaşma yaygın hale geldiği sürece kişiler ve genel
olarak toplumda mutsuzluk ve dahası hastalıklı ruhsal kişilikler
yaygınlaşmaktadır. Teknik eğitim ile yetişerek geldiğimiz üniversitede
yine hayattan kopuk, insan gerçeğinden uzak, yapılan işin temellerini
sorgulamaksızın ve öğrencinin eğilimlerine-yeteneklerine bakılmaksızın
oluşturulan bir eğitim programı, insan yetiştirme amacını ikinci
plana koymuş, sanayi gereksinimlerine uygun robotlar yetiştirmeye
dönüşmektedir.
Düşün
Kulübü, teknik üniversitelerde daha çok hissedilen insan ve toplum
bilimlerinden uzaklık ve yaşamı anlamlandıramama, mesleğe-kendine
ve topluma yabancılaşma sorunlarına karşı bir çözüm adımı, eleştiryi
alternatife dökmek ve daha güzelini yaratarak göstermek amaçlarıyla
çıktığı yolculuğunun 1.yılında kendi alternatifini ortaya koyabilmiştir.
Yukarıda yaptığımız tespitlerine doğrularcasına kulüp çalışmalarımız
ilk toplantısından itibaren büyük ilgi ile karşılanmış ve halihazırda
devamlı olarak etkinliklerimize katılan 100 kişilik bir öğrenci
topluluğuna ulaşmıştır.Kurduğumuz atölyelere katılan bu arkadaşların
yanısıra düzenlediğimiz paneller, seminerler ve söyleşilerle İTÜ
çapında öğrenci ve eğitimci kadrosundan 1500’e yakın kişiyle aynı
sorunlar ve gereksinimler çerçevesinde bir arada bulunulmuştur.
Düşün
Kulübü’nde 2000-2001 Eğitim dönemi başından itibaren 3 ay boyunca,
Felsefe, Bilim ve Eğitim konularında söyleşiler düzenlemiştir. Oluşturulan
çalışma gruplarının sunumları ile ve kulüp üylerinin bieysel katkıları
ile şekillenen seminerlerde ise, sırasıyla İdeoloji, Bilim, Eğitim,
Özgürlük ve Yabancılaşma konuları işlenmiştir.Yine aynı dönem içerisinde
ODTÜ Felsefe Bölümü Başkanı Prof.Dr.Ahmet İnam’ın katıldığı “Teknoloji-Bilim
ve İnsan” konulu bir panel düzenlenmiştir.
İlk
3 aylık deneme sürecinden sonra uzun vadeli, denememiş projelerimizi
tek tek hayata geçirebilecek, çalışkan bir kadroya ulaştıktan sonra,
aşağıda detaylarını açıkladığımız projeler için kolları sıvadık.
2000-2001
eğitim yılının ikinci döneminin başından itibaren hayata geçirilmek
üzere tasarlanan Atölye çalışmalarında, daha önce İTÜ’de denenmemiş
bir eğitim-tartışma-üretim ortamı yaratma, eğitimcilerle öğrencileri
bir araya getirme, müfredatımızda yer almayan ama ihtiyaç duyulan
dersleri gönüllü hocalarımızla birlikte gerçekleştirmeyi amaçladık.
Bu amaçlarla 5 atölye açmaya karar verdik; Bilim Atölyesi, Siyaset
Atölyesi, Düşünce Tarihi Atölyesi, Psikanaliz Atölyesi, Sanat Atölyesi
... Sanat Atölyesi dışındaki 4 atölyeyi (Düşünce Tarihi Atölyesi
Maçka’da hazırlık öğrencileri için açıldı) Kültür ve Sanat Birliği’nde
açmayı başardık.
Bu atölyelerde nasıl bir çalışma yapılacağını anlatan tanıtım
yazımızda şunlar yer alıyordu:
(2000-2001 2.dönem başı broşüründen)
Haftada
bir düzenlenecek seminerlerde atölye programına göre belirlenen
konular uzman konuklar tarafından işlenecek ve seminerlerin devamında
okumalar, araştırmalar ve tartışmalar üzerinden yürüyen ve yazılı
üretime yönelik çalışmalara da yer veren katılımcısının belirlediği
esnek bir eğitişim çalışması amaçlıyoruz. DÜŞÜN varoldukça açık
olacak bu atölyelerin nasıl bir çalışma programına sahip olacağı,
hangi seminerlerin yer alması gerektiği ve panel, sunum, söyleşi,
kitap incelemeleri ve araştırma gibi toplu etkinliklerde atölye
danışmanları, uzman konuklar ve tüm katılımcılar ortak karar alacaklardır.
1) Bilim Atölyesi
Bilimi
tüm boyutlarıyla ele alacak, Bilim'de Yöntem, Nedensellik, Tümevarım,
Doğruluk, Nesnellik, Objektiflik, Bilimin Meşruluğu ve İdeoloji..
sorunlarını ele alacak olan tartışmalar ve bu sorunlara dair cevaplarıyla
R.Carnap, K. Popper, I.Lakatos, T.Kuhn, D.Bloor P.Feyerabend gibi
düşünürler ile Pozitivizm, Postmodernizm gibi akımların Bilim anlayışları
üzerinde okumalar,araştırmalar ve seminerler gerçekleştirilecektir.Tartışma,okuma
ve araştırmalar uzman kişilerin yardımlarıyla gerçekleştirilecektir.Bilim
atölyesi özellikle İTÜ bünyesinde bulunan akademisyenlerle diyalog
kurma,doğa bilimleri ve sosyal bilimlerin sorunları ile eğitim programımızdaki
bilim anlayışı ve somut durumumuz üzerine fikir alışverişinde bulunup
alternatifler üretmek amacındadır.
2) Siyaset Atölyesi
Toplumun
tarihsel arenada aldığı biçimler ve onun değişim dinamikleri üzerine
eleştirel bir çözümleme denemesi ve bu çözümlemede kullandığımız
kavramlara dair bir felsefi,tarihsel, sosyolojik düşünme çabası...
Politika'nın güncel sorunlarına değil onların ardında yatan temel
dinamiklere bir bütünlüklü bakış çabası olarak Aristoteles'ten Machiavelli'ye,
Rousseau'dan Hegel'e, Godwin'den Comte'a, Marx'tan Lenin'e, Gramsci'den
Adorno'ya, Arend'ten Foucoult'ya... devlet, iktidar, demokrasi,
özgürlük,hukuk, ideoloji, devrim... sorunlarını ele alarak oluşturulacak
araştırma-okuma-tartışma gruplarıyla ve uzman konuklarla söyleşilerle
siyaset alanında uzun soluklu bir teorik çalışma-tartışma ve üretim
ortamı oluşturmaya yönelik bir çalışma...
3) Düşünce Tarihi Atölyesi
İlkçağlardan günümüze felsefenin,
bilimin,sanatın, toplumun serüvenini takip edeceğimiz
bu atölyede diğer atölyelerde kaçınılmaz olarak karşımıza çıkan
tarihsel gelişim çizgisinde düşünceleri ve düşünürleri tanıma gerekliliğinin
karşılanması amacıyla Felsefe Tarihi,Bilim Tarihi, Sanat Tarihi
ve Tarih Felsefesi gibi temel Konular da içerikte yer almak üzere
özelde düşüncenin genel seyrini takibe yönelik seminerler, okumalar
ve araştırmalara dayalı bir atölye çalışması gerçekleştirilecektir.
Özellikle 19.yy ve 20.yy sorunlarına değinilecek ve günümüzün düşünce
dünyasına dair, tarihin bu döneminde felsefenin,bilimin düşünce
dünyasının ne durumda olduğuna dair çözümlemelere ulaşma amacıyla
yapılacak forumlar da çalışma kapsamında yer amaktadır.
4) Sanat Atölyesi
Sanata dair temel tartışmaların yer
alacağı seminerlerde Sanatın, sanatçıyla ve sanatçının toplumla
ilişkisi,sosyolojik, tarihsel, felsefi ve estetik boyutlarıyla ele
alınacak..Uzmanlar eşliğinde yapılacak okumalar ve araştırmaların
ve orjinal metin çözümleme ve eser analizlerinin (müzik, edebiyat
vb) yer alacağı Sanat Atölyesinde Platon, I.Kant, Schelling, T.Adorno,
W.Benjamin gibi düşünürlerin yapıtları ile çeşitli Sanat dallarında
ortaya çıkan çeşitli sanat akımları ile bugünün sanat dünyasına
yön veren eğilimleri incelenecektir.
5) Psikanaliz Atölyesi
İnsan Felsefesi çalışmalarının özelinde
ruhbilim ve onun da özelinde ruhayrıştırması (psikanaliz) yöntemi
ve onun insanla ilgili çözümleme yöntemlerine, insana dair en temel
aşk, özgürlük, cinsellik, toplumsallık, yalnızlık, yabancılaşma
vb. sorunların neden ve sonuçlarına yönelik, insan davranışını belirleyen
bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışının incelenmesiyle kendi varoluşumuza
derinlemesine bir bakış çabası... Frued'dan Adler'e, Jung'dan Bergson'a,
Lacan'dan Fromm'a ve günümüze psikanalizin gelişimi ve insan sorunlarına
yaklaşımının inceleneceği bu çalışma da okuma ve söyleşilerin yoğun
olduğu ve güncel meselelere de uygulamalı olarak yaklaşma olanağı
bulabileceğimiz bir yöntem izleyecek...
Bu tanıtım yazısının üzerinden
üç ay geçtiğinde; 2.dönemin sonunda durum şuydu.
1) Bilim Atölyesi
Büyük çoğunluğu İTÜ’de çalışmakta
olan öğretim görevlileri ve asistan arkadaşlardan oluşan 35 kişilik
bir katılımcı grubuyla Bilim Atölyesi ; İTÜ-İnsan ve Toplum Bilimleri
Bölümü Öğretim Görevlilerinden Dr.Aydan Turanlı danışmanlığında çalışmalarına
başladı. Bilim Tarihi üzerine düzenlenen ve Dr. Aydan Turanlı tarafından
sunulan ilk seminerin ardından Kültür Üniveristesi Öğretim Görevlilerinden
Erkut Sezgin ile “Wittgenstein - Viyana Çevresi ve Pozitivizm” üzerine
3 seminer düzenlenmiş bulunmaktadır.
2) Psikanaliz Atölyesi
Uzman Psikanalist A.R.Tura eşliğinde
Psikanalize Giriş çalışmaları düzenlendi. Toplumsal Psikanliz konusunda
ise Süleyman Şaşmaz ile iki seminer düzenlenmişti . 7 haftalık seminerlerin
ardından Psikaliz ve Aşk paneli ile çalışmalarını tamamladı.
3) Siyaset Atölyesi
İTÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü
öğretim görevlilerinden Yard.Doç.Dr. Örsan Öymen ile başlayan siyaset
felsefesi çalışmaları Galatasary Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden
Nami Başer ile sürdü. 3 haftalık Hegel seminerleri ardından siyaset
atölyesi de çalışmalarını 2000-2001 2.dönemi için tamamlamış oldu.
4) Düşünce Tarihi Atölyesi
Açılış toplantısını Prof.Dr.Afşar
Timuçin ile gerçekleştiren ve daha sonra çalışmalarına İTÜ İTB öğretim
görevlilerinden Dr.Ayhan Çitil ile devam eden Düşünce Tarihi atölyesinde
Felsefe Tarihi’ne giriş seminerlerinin ardından Antikçağ Felsefesi’ne
kadar gelinmiş ve 2.dönemin sonunda çalışmalar burada sona ermiştir.
Sanat Atölyesi için İTÜ Sosyal Bilimler
Bölüm başkanı sayın Prof.Dr. Ayla Ödekal’ın desteği sağlanmış fakat
yeterli çalışan olmadığı için atölye çalışmalarına başlanamamıştır.
2001-2002 Eğitim döneminde
ise Düşün Kulübü’nün etkinlik programı:
1) Bilim Atölyesi 2001-2002
Bilim Atölyesi çalışmalarına geçtiğimiz
dönemin başında İTÜ-İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü Öğretim Görevlilerinden
Dr.Aydan Turanlı danışmanlığında başlamıştı. Bilim Tarihi üzerine
düzenlenen ve Dr. Aydan Turanlı tarafından sunulan ilk seminerin
ardından Kültür Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden
Erkut Sezgin ile “Wittgenstein - Viyana Çevresi ve Pozitivizm” üzerine
3 seminer düzenlenmişti.
Bu yıl yine Bilim Tarihi ve Felsefesini
ele alan fakat bu tartışmaları somut olgular üzerinden bugüne getirmeyi
amaçlyan bir program uygulanacaktır. Yine geçen yılın tekrarı ve
hızlandırılmış hazırlık çalışması olarak 1.dönemin sonuna kadar
bilim tarihinin genel bir incelemesi ve bilim felsefesinin temel
sorunlarıyla tanışma amaçlı “iç seminerler” ve okumalar düzenlenecektir.
2.Dönem ise bilimin bugününü ve “bugün”e bilimsel yaklaşımları ele
alacak ve daha çok 20. Yüzyıl sonunda gündemde olan tartışmaları,
çeştili disiplinlerdeki gelişmeleri ve yeni disiplinleri, bilimin
İTÜ ve Türkiye’deki durumunu inceleyecek bir değerlendirme çalışması
planlanmaktadır. Çözümler ve alternatiflere yönelik fikir-proje
üretme amaçlı “bitirme çalışması” ile yılsonunda yapmayı düşündüğümüz
sempozyumda sergilenmek ve dergide yayınlanmak üzere çalışmalar
gerçekleştirilecektir.
Atölye çalışmaları; danışmanlar ve
uzman konuklarla gerçekleştirilecektir.
Atölye çalışanlarına katılımcı belgesi
verilecektir.
Toplantılar her hafta periyodik olarak aynı mekanda gerçekleştirilecektir.
Toplantı Tarihleri ve Yer: Her Hafta
Cuma Günleri Saat 17:00-19:30 arası KSB KüçükSalon
2) Psikanaliz Atölyesi 2001-2002
Psikanaliz Atölyesi’nde geçtiğimiz
yıl A.R.Tura eşliğinde Psikanalize Giriş çalışmaları yapılmıştı.
Toplumsal Psikanaliz konusunda ise araştırmacı-yazar Süleyman Şaşmaz
ile iki seminer düzenlenmişti. Konu akışı olarak A.R.Tura ile takip
ettiğimiz program:
-Psikoloji ve Psikanalizin Konuları ve Yöntemleri
-Psikanalizin Tarihsel Gelişimi : Freud’dan Fromm’a
-Psikanaliz ve Antropoloji
-Psikanaliz ve Sanat
-Psikanaliz ve Aşk
başlıklarını taşıyordu.
Bu yılki programımızda ise Psikanalizin
öncü isimleri Sigmund Freud, C.G.Jung, A.Adler, J.Lacan okumaları
ile başlayan ve 1.dönemin sonuna kadar sürecek olan hızlandırılmış
bir tekrar ve hazırlık çalışması yapılacaktır. 2.dönemde ise konumuz
“Toplumsal Psikanaliz” olacaktır.Bu konu kapsamında daha çok Frankfurt
Okulu çevresi incelenecektir. Okuma kapsamına almayı düşündüğümüz
düşünürlerden bazıları şöyledir: Theodor Adorno, Erich Fromm, Wilhelm
Reich, Herbert Marcuse.
Atölye çalışması Galatasaray Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim
görevlisi Nami Başer’in danışmanlığında yürütülecektir.
Atölye katılımcılarına katılımcı belgesi
verilecektir.
Atölye çalışmaları 29 Kasım Perşembe
günü Kültür ve Sanat Birliği Küçük Salon’da Saat 17:30 da yapılacak
ve Nami Başer'in sunacağı Psikanalize Giriş semineriyle devam edecektir.Toplantılar
her hafta perşembe günü aynı saat ve yerde gerçekleştirilecektir.
3) Siyaset Atölyesi 2001-2002
Geçtiğimiz Dönem Dr.Örsan Öymen ve
Dr.Nami Başer’in katılımıyla gerçekleşen çalışmalarda Siyaset Felsefesi’nin
temel kavramları ve G.W.F.Hegel’e kadarki siyasal tarih üzerine
semnerler düzenlenmişti.
Bu yılki Siyaset Atölyesi çalışmaları,
siyaset felsefesine kalınan yerden K.Marx ile devam ederken yeni
bir çalışma grubuyla da Türkiye Siyasl Tarihi çalışmaları yürütülmektedir.Her
pazartesi saat 17:30 da KSB Küçük Salon'da Türkiye Siyasal Tarihi
çalışmaları düzenlenmektdedir. Yine her Perşembe Saat 17:30'da KSB
küçük Salon'da Marx'ın Siyaset Felsefesi üzerine çalışmalar yürütülmektedir.
4) Düşünce Tarihi Atölyesi 2001-2002
Geçen yıl Maçka Dil-İnk. Fakültesinde
başlayan çalışmalar bu yıl da İşletme Fakültesine kaldığımız yerden
devam edecektir. Felsefe Tarihine kronolojik ve kavramsal bir giriş
çalışması 1. dönemin sonuna kadar gerçekleştirilecek ve ardından
2.dönem boyunca Felsefe Tarihi çalışması Aziz Yardımlı(idea yayınevinin
sahibi) eşliğinde sürdürülecektir. Toplantılar her çarşamba saat
13:30 da İşletme Fakültesinde gerçekleştirilecektir. Yer ve başlangıç
tarihi ilerde belirlenecektir.
2002 2.dönem sonu itibarıyla son durum şudur:
Atölye çalışmalarına ; amacına uygun ve verimli - üretken çalışmalar
yapılmadığı , atölye sorumluları ve kulüp üyelerinin sorumluluklarını
yerine getirememeleri nedeniyle ara verildi. Siyaset Atölyesi ve
Psikanaliz Atölyesi 2. dönemde tekinlikler düzenledi. Siyaset atölyesinde
siayasal tarih çalışması kapanış toplantısını yapmaya hazırlanıyor.
Atölye Çalışması için düşünülen süreklilik ve üretime yönelik araştırma
grubu yapısı
yerine edilgen bir dinleyici kitlesi ile karşılaşmış bulunmamız
ve üretim kanalını pek fazla zorlayamamız katılımcı sayısı 3 dönemde
1200 civarı olan ,sürekli katılımcı sayısı ise 60 civarında olan
atölyelerimize ara vermemizde önemli etkide bulundu.
Düşün Kulübü fikir üretmeden yana bir tavır sergiler, varolan fikirleri
öğrenme ve bunları geveleme DÜŞÜNsel faaliyet değil kültürel etkinliktir.
Atölye çalışmalarının hedefledikleri biçimle İTÜ potansiyeline lüks
bir yaklaşım olduğu da ortadadır.
Düşün Kulübü 2002 Nisan ve Mayıs aylarında düzenleyeceği 4 adet
seminerle 2. dönemi noktalayacak ve yaz çalışmalarına ağırlık verecektir.
Bu 4 seminer dinleyicilere değil katkı sunacak kişilere açık olarak
yapılacaktır.
Bu amaçla seminer metinleri yayınlanmıştır.Gerekli bilgilere iletişim
ve arşiv bölümünden ulaşılabilir.
2004 2.dönem sonu itibarıyla son durum
şudur:
Bahar yarý döneminde ortak bir konuda çalýþma
yapýlmaya karar verilmiþ ve dönem baþýnda
Bilim Felsefesi çalýþmasýna baþlanmýþtýr.
Bu çalýþma için Alan Chalmers' ýn
"Bilim Dedikleri" isimli kitabý takip edilmiþ
ve her hafta yapýlan 2 veya 3 bölümlük okumalarýn
sonunda cuma günleri tartýþmalar yapýlmýþtýr.
Bu yazýnýn yazýldýðý 12.
hafta itibariyle kitabýn neredeyse tamamý üzerine
konuþulmuþ ve bir kitap eleþtirisi yazýlmaya
karar verilmiþtir. Önümüzdeki dönem yine
bu çalýþmanýn ileri aþamasýnýn
yapýlmasý ve ayný zamanda da kulübe yeni
gelenler için bilim felsefesine giriþ çalýþmasýnda
arkadaþlara yardýmcý olunmasý düþünülmektedir.Çalýþmalar
her hafta cuma günü saat 18:00' deo yapýlmýþtýr.
Ayrýca bu yarý dönem her hafta cuma günü
saat 13:00' de çalýþma yapan kiþilerin
deðiþik konularda sunum yapmasýnýn önü
açýlmýþ bu sayade aþaðýdaki
sunumlar yapýlmýþtýr.
1-) Yüksek Eðitim ve Bilginin Metalaþmasý
- Serkan
2-) Amerikan Tarihi ve Militarizm (3 bölüm halinde)-
Özgür
3-) Kaos Teorisi - Özkan
|